Crumb izle (1994)

Yeraltı çizgi roman sanatçısı R. Crumb’ın çalışmalarını bilenler, birkaç tahtasının eksik olduğunu tahmin edebilir ve gerçekten de haklı çıkabilirler. Oysa ki Terry Zwigoff’un, Crumb’ın hayatını anlatan bu hüzünlü ve büyüleyici belgeselinin en büyük keşiflerinden biri, R. Crumb’ın, hepsi de beklenmedik yetenek ve yaratıcılık sahibi olan ancak bu yaratıcılık gücünü birbirinden son derece farklı hal ve dışavurumlara akıtan üç kardeşten en az acayibi, ve en iyi uyum göstereni olması. Kardeşlerden biri, zamanının çoğunu San Francisco sokaklarında meditasyon yaparak geçiriyor. Diğeriyse, evinde annesiyle gizlenerek klinik depresyon ve delilikle mücadele eden bir münzevi. Bu iki kardeş de en az R. Crumb kadar sanata yatkın ve yetenekli; ve filmin büyük kısmı, paylaştıkları görece sıradan çocukluk evresinin üç kardeşi nasıl farklı yönlere itmiş olduğunu gözler önüne seriyor. Crumb’ın süresinin büyük kısmı, doğal olarak, R. Crumb’ın 1960'ların sonunda, Amerikan Haight-Ashbury hippiliğinin doruk noktasına ulaştığı günlerde, bir yeraltı çizgi roman ikonu olarak yükselişinin izini sürmeye ayrılmış. Zwigoff bir dizi aydınlatıcı ve şaşırtıcı derecede dürüst röportaj sayesinde, Crumb’ın nasıl her konuda içten bir muhalif olduğunu gösteriyor. R. Crumb, sanatın (ve nezaketin) görüntüde serbest (ama çileden çıkana derecede politik açıdan doğru) yasalarına karşıt, Amerikan kültürünün kontrolünün henüz büyük şirketlerin tekeline geçmediği zamanlardan kalma caz, usul ve biçemlere bağlı bir muhalif. Crumb, pasif direniş biçiminin (çizgi romanlar) ironik şekilde bir yeraltı ikonuna dönüştürmüş olduğu gerçek bir isyankâr. Crumb, kendisi de eski dönem caz kültürü ve yeraltı çizgi roman fanatiği olan ve sonunda belgesel yönetmeni olarak kazandığı başarıyı (bir başka eski caz fanatiği olan Daniel Clowes’un çizgi romanına dayanan), Ghost World’le (Hayalet Dünya) kurmaca filme tercüme eden Zwigoff’tan ümit verici bir İlk film. Crumb’ın R. Crumb hakkında olduğu kadar Zwigoff gibi eksantriklerin yaşam biçimi ve, tavırlarına dair de söyleyecek çok sözü var. Zwigoff’un, emekliliğinin arifesinde bitap düşmüş Crumb’ı resmedişi; 1960'ların yeraltı çizgi roman dünyasına dair (ye bazı yönlerden, o dönemin doğal bir ürünü olan) paha biçilmez bir belge. | Gönderen: neco_z